Wat is resomeren? Alkalische hydrolyse en aquamatie uitgelegd

Resomeren is een mogelijke nieuwe vorm van lijkbezorging waarbij geen vuur wordt gebruikt. Het lichaam van een overledene wordt in een afgesloten installatie afgebroken met verwarmd water en een alkalische stof. De technische naam voor dit proces is alkalische hydrolyse. Ook de termen aquamatie, resomatie en watercrematie worden gebruikt.

Na het proces blijven minerale botresten, eventuele implantaten en een vloeibare reststroom over. De botresten worden gedroogd en vermalen tot een fijn, lichtgekleurd poeder. Waar de wet dit toestaat, kan dit poeder op een vergelijkbare manier worden bewaard, bijgezet of verstrooid als as na een crematie.

Deze pagina is bijgewerkt op basis van de juridische en wetenschappelijke stand in juli 2026.

Wat is resomeren?

Resomeren is een proces waarbij het lichaam van een overledene wordt afgebroken in een mengsel van water en een alkalische stof, meestal kaliumhydroxide. Door warmte en, afhankelijk van de installatie, verhoogde druk wordt het natuurlijke afbraakproces sterk versneld.

Het belangrijkste verschil met cremeren is dat er geen verbranding plaatsvindt. Bij begraven ontbindt het lichaam gedurende een lange periode in de bodem. Bij alkalische hydrolyse gebeurt de afbraak binnen enkele uren onder gecontroleerde omstandigheden in een afgesloten stalen vat.

Resomeren wordt regelmatig gepresenteerd als een mogelijk duurzamer alternatief voor begraven of cremeren. De uiteindelijke milieu-impact hangt echter af van de gebruikte installatie, de energiebron, het watergebruik en de manier waarop de vloeibare reststroom wordt verwerkt.

Resomeren, aquamatie en alkalische hydrolyse

Voor hetzelfde proces worden verschillende termen gebruikt:

Alkalische hydrolyse is de technische en wetenschappelijke naam.
Resomeren is een veelgebruikte Nederlandse benaming.
Resomatie wordt onder andere in België en binnen de uitvaartbranche gebruikt.
Aquamatie is afgeleid van het Engelse woord aquamation.
Watercrematie is een populaire omschrijving, maar technisch niet volledig juist omdat er geen verbranding plaatsvindt.

De naam Resomation® is oorspronkelijk een merknaam van het Schotse bedrijf Resomation Ltd. In het algemene taalgebruik wordt resomeren inmiddels vaak gebruikt als benaming voor alkalische hydrolyse.

Hoe werkt resomeren?

De precieze uitvoering verschilt per installatie. In grote lijnen verloopt het proces als volgt:

De overledene wordt in een geschikt omhulsel in een speciaal stalen vat geplaatst.
Het vat wordt gevuld met water en een nauwkeurig afgemeten hoeveelheid alkalische stof.
Het water wordt verwarmd. Bij bepaalde systemen wordt daarnaast verhoogde druk toegepast.
Door de combinatie van water, warmte en alkaliteit worden de zachte weefsels afgebroken.
Na afloop blijven minerale botresten, eventuele implantaten en een vloeibare reststroom over.
Implantaten en andere lichaamsvreemde materialen worden verwijderd.
De botresten worden gedroogd en vermalen tot een fijn poeder.

Het proces duurt doorgaans enkele uren. De exacte duur en temperatuur hangen af van de gebruikte techniek, de installatie en de gekozen procesinstellingen. Er bestaat daarom geen vaste procesduur die voor ieder systeem geldt.

Wat blijft er na resomeren over?

Na alkalische hydrolyse blijven twee belangrijke reststromen over: minerale botresten en een vloeibaar effluent.

Minerale botresten

De botten worden tijdens het proces niet volledig afgebroken. Ze blijven achter als broos mineraal materiaal. Na droging worden deze resten vermalen tot een fijn, lichtgekleurd poeder.

In het dagelijks taalgebruik wordt dit poeder vaak “as” genoemd. Technisch gezien is het geen verbrandingsas, omdat het lichaam niet is verbrand. Een nauwkeuriger omschrijving is vermalen mineraal botmateriaal.

De hoeveelheid poeder kan verschillen van de hoeveelheid as die na een crematie overblijft. Welke urninhoud uiteindelijk nodig is, hangt mede af van de gebruikte methode en de persoonlijke situatie.

De vloeibare reststroom

De vloeibare reststroom wordt ook wel het effluent genoemd. Deze bestaat uit water, de gebruikte alkalische stof en opgeloste organische bestanddelen.

Het effluent moet volgens vastgestelde milieuvoorwaarden worden behandeld en afgevoerd. Het is daarom niet correct om zonder verdere voorwaarden te stellen dat deze vloeistof altijd rechtstreeks op het riool kan worden geloosd. De samenstelling, verwerking en vergunningverlening vormen een belangrijk onderdeel van het Nederlandse en Belgische onderzoek naar alkalische hydrolyse.

Is resomeren milieuvriendelijk?

Onderzoek wijst erop dat resomeren onder bepaalde omstandigheden een lagere milieu-impact kan hebben dan traditioneel cremeren op gas of conventioneel begraven. Mogelijke voordelen zijn een lager energiegebruik, minder directe uitstoot tijdens het proces en betere mogelijkheden om metalen implantaten terug te winnen.

Dat betekent niet dat resomeren volledig zonder milieubelasting plaatsvindt. Voor een zorgvuldige vergelijking moet ook rekening worden gehouden met:

de energie die nodig is om het water te verwarmen;
de productie en het vervoer van kaliumhydroxide;
het watergebruik;
de behandeling en afvoer van het effluent;
de energiebron van de installatie;
de productie en levensduur van de apparatuur;
het aantal overledenen dat met een installatie wordt verwerkt.

Resomeren kan daarom het beste worden omschreven als een potentieel duurzamer alternatief. Hoe groot de werkelijke milieuwinst is, hangt af van de uitvoering van het volledige proces.

Is resomeren toegestaan in Nederland?

Nee. In juli 2026 is resomeren van mensen in Nederland nog niet wettelijk toegestaan.

De Gezondheidsraad concludeerde in 2020 dat alkalische hydrolyse in principe voldoet aan de voorwaarden voor veiligheid, waardigheid en duurzaamheid. In 2025 beoordeelde de raad nieuwe gegevens en zag hij geen reden om dit eerdere positieve oordeel te wijzigen.

De Nederlandse overheid werkt aan de Wet bestemming lichamen van overledenen, die de huidige Wet op de lijkbezorging moet vervangen. In het voorstel wordt alkalische hydrolyse opgenomen als mogelijke nieuwe bestemming naast begraven, cremeren en terbeschikkingstelling aan de wetenschap.

De nieuwe wet is echter nog niet in werking getreden. Een positief advies en een wetsvoorstel betekenen daarom niet dat nabestaanden nu al voor resomeren kunnen kiezen. Eerst moeten het wetsvoorstel, de uitvoeringsregels, de milieueisen en de voorwaarden voor vergunningverlening definitief worden vastgesteld.

In het wetsvoorstel is het uitgangspunt dat het vaste restant na alkalische hydrolyse op vergelijkbare wijze wordt geregeld als crematie-as. Voor het effluent moeten afzonderlijke milieuvoorschriften gelden.

Is resomeren toegestaan in België?

Resomeren is in België nog geen algemeen toegelaten en regulier beschikbare vorm van lijkbezorging. De regels rond lijkbezorging worden grotendeels per gewest bepaald.

In Vlaanderen zijn momenteel alleen begraven en cremeren toegestaan. Alternatieve methoden zoals resomatie en humusatie zijn daar nog niet toegelaten. Er wordt wel onderzoek gedaan naar de techniek, de milieueffecten en de voorwaarden waaronder toekomstige proefprojecten of toepassingen mogelijk zouden kunnen worden.

Ook voor België geldt daarom dat belangstelling, onderzoek of een proefinstallatie niet automatisch betekent dat families al wettelijk voor resomeren kunnen kiezen. Bij een concrete uitvaart moeten altijd de actuele regels van het bevoegde gewest en de plaatselijke overheid worden gecontroleerd.

Hoe kan een afscheid met resomeren eruitzien?

De keuze voor alkalische hydrolyse hoeft weinig te veranderen aan de afscheidsplechtigheid zelf. Nabestaanden kunnen nog steeds kiezen voor een persoonlijke ceremonie met muziek, bloemen, sprekers, beelden en eigen rituelen.

Het verschil zit vooral in wat er na de plechtigheid met het lichaam gebeurt. In plaats van begraven of cremeren volgt het proces van alkalische hydrolyse. Welke kleding, omhulsels en materialen daarbij mogen worden gebruikt, hangt af van de installatie en de toekomstige wettelijke voorschriften.

Na verwerking kunnen de minerale resten aan de nabestaanden worden meegegeven, wanneer de lokale wetgeving dit toestaat. Zij kunnen dan een passende bestemming kiezen, bijvoorbeeld bewaren in een urn, bijzetten of verstrooien.

Mogelijke voordelen van resomeren

Geen verbranding: het lichaam wordt afgebroken met water, warmte en een alkalische stof.
Potentieel lagere milieu-impact: de belasting kan onder de juiste omstandigheden lager zijn dan bij bepaalde vormen van begraven of cremeren.
Geen grafoppervlak nodig: tenzij de resten later in een graf of urnengraf worden bijgezet.
Terugwinning van metalen: implantaten en andere metalen onderdelen blijven achter en kunnen worden verwijderd.
Een aanvullende keuze: resomeren kan in de toekomst meer keuzevrijheid bieden naast begraven en cremeren.
Vergelijkbare mogelijkheden voor herdenken: de minerale resten kunnen mogelijk in een urn of herinneringsproduct worden bewaard.

Aandachtspunten en openstaande vragen

Naast de mogelijke voordelen zijn er onderwerpen die verdere wetgeving, onderzoek en maatschappelijke discussie vragen:

de behandeling en afvoer van de vloeibare reststroom;
de milieubelasting van verschillende installaties;
de vergunningverlening en het toezicht;
de juridische status van de minerale resten;
de informatievoorziening aan nabestaanden;
religieuze en culturele opvattingen;
de uiteindelijke kosten voor families;
de praktische beschikbaarheid van geschikte installaties.

Ethische, religieuze en emotionele afwegingen

Voor sommige mensen voelt resomeren als een rustige en moderne manier om het lichaam terug te brengen tot de natuurlijke bestanddelen. Anderen ervaren juist weerstand tegen het idee dat het lichaam in een vloeistof wordt afgebroken.

Ook religieuze en culturele opvattingen kunnen een rol spelen. Binnen sommige tradities moet het lichaam worden begraven en zijn zowel crematie als alkalische hydrolyse niet aanvaardbaar. Andere levensbeschouwingen laten meer ruimte voor een persoonlijke keuze.

Er bestaat daarom geen methode die voor iedereen vanzelfsprekend respectvoller is. Wat passend voelt, hangt af van de wensen van de overledene, de overtuigingen van de familie en de manier waarop het proces wordt uitgelegd en uitgevoerd.

Wat kan er met de resten na resomeren gebeuren?

In landen en regio’s waar alkalische hydrolyse is toegestaan, kunnen de vermalen minerale resten vaak op een vergelijkbare manier worden behandeld als crematie-as. Afhankelijk van de lokale regels kunnen ze bijvoorbeeld:

in een urn worden bewaard;
in een urnengraf worden bijgezet;
in een columbarium worden geplaatst;
over meerdere herinneringsurnen worden verdeeld;
gedeeltelijk in een assieraad of ander herinneringsproduct worden bewaard;
op een toegestane plaats worden verstrooid.

Voor Nederland en België staan de definitieve mogelijkheden pas vast wanneer resomeren wettelijk is geregeld en de uitvoeringsvoorschriften bekend zijn.

Veelgestelde vragen over resomeren

Is resomeren hetzelfde als cremeren?

Nee. Bij cremeren wordt het lichaam met zeer hoge temperaturen verbrand. Bij resomeren wordt het lichaam afgebroken in verwarmd water met een alkalische stof. In beide gevallen blijven minerale botresten over die kunnen worden vermalen, maar het proces is technisch verschillend.

Is resomeren hetzelfde als aquamatie?

Ja. Resomeren, resomatie en aquamatie zijn verschillende benamingen voor alkalische hydrolyse. Alkalische hydrolyse is de technische term.

Waarom wordt resomeren ook watercrematie genoemd?

Deze benaming maakt duidelijk dat water in plaats van vuur wordt gebruikt en dat nabestaanden na afloop minerale resten terugkrijgen. Technisch gezien is het echter geen crematie, omdat er geen verbranding plaatsvindt.

Hoe lang duurt resomeren?

De duur hangt af van de gebruikte installatie, temperatuur, druk en procesinstellingen. Het proces neemt doorgaans enkele uren in beslag. Er is geen vaste duur die voor iedere installatie geldt.

Blijft er as over na resomeren?

Er blijven minerale botresten over die worden gedroogd en vermalen tot een fijn poeder. Dit wordt vaak as genoemd, maar het is technisch gezien geen verbrandingsas.

Kan het poeder in een urn worden bewaard?

In landen waar alkalische hydrolyse is toegestaan, kan dit doorgaans wanneer de plaatselijke wetgeving het mogelijk maakt. Voor Nederland en België moeten de definitieve regels nog worden vastgesteld.

Kan een deel in een assieraad worden bewaard?

Technisch gezien kan een kleine hoeveelheid van het vermalen botmateriaal in veel herinneringssieraden worden verwerkt. Of dit wettelijk is toegestaan, hangt af van de toekomstige regels voor de bestemming van de resten.

Is de vloeistof na resomeren ongevaarlijk?

De vloeibare reststroom moet volgens geldende milieuregels worden behandeld en afgevoerd. De precieze samenstelling en geschikte verwerking zijn onderdeel van milieutechnisch onderzoek en vergunningverlening. Het is daarom te algemeen om te stellen dat iedere restvloeistof zonder behandeling kan worden geloosd.

Is resomeren goedkoper dan cremeren?

Voor Nederland en België zijn nog geen betrouwbare, algemeen geldende consumentenprijzen beschikbaar, omdat resomeren hier nog niet als reguliere uitvaartmethode wordt aangeboden. De toekomstige kosten hangen onder meer af van de installatie, energieprijzen, vergunningen, personeelskosten en verwerking van de reststromen.

Kan ik resomeren in mijn uitvaartwensen opnemen?

U kunt vastleggen dat u in de toekomst bij voorkeur voor resomeren kiest. Deze wens kan alleen worden uitgevoerd wanneer alkalische hydrolyse op het moment van overlijden wettelijk is toegestaan en praktisch beschikbaar is. Het is daarom verstandig ook een alternatief vast te leggen.

Officiële bronnen en actualiteit

De wettelijke en technische ontwikkelingen rond resomeren kunnen veranderen. Deze pagina is onder andere gebaseerd op informatie van de Gezondheidsraad, de Nederlandse overheid en de Vlaamse overheid.

Lees meer over duurzame vormen van afscheid

Resomeren is een van de ontwikkelingen binnen de zoektocht naar duurzamere en persoonlijkere vormen van lijkbezorging. Lees ook onze uitleg over crematie, elektrisch cremeren en humaan composteren.

In onze blogs leest u meer over duurzame en persoonlijke manieren van afscheid nemen:

Bewuste keuzes na een crematie

Hoewel resomeren op dit moment nog niet als reguliere keuze beschikbaar is, kunt u na een crematie al wel bewust nadenken over een passende bestemming van de as. De juiste keuze hangt af van de gewenste asbestemming, het benodigde formaat, het materiaal en de manier waarop u iemand wilt blijven herinneren.

Bekijk onze biologisch afbreekbare urnen, ontdek de mogelijkheden van een persoonlijk assieraad of neem contact met ons op voor persoonlijk advies.