Asbestemmingen, urnennis in het columbarium of urnenmuur
Columbarium, urnenmuur of urnennis: een vaste plek voor de urn
Na een crematie komt er een moment waarop nabestaanden moeten nadenken over de bestemming van de as. Sommige families kiezen ervoor om de urn thuis te bewaren. Anderen geven de voorkeur aan verstrooiing, een urnengraf of een vaste gedenkplek op een begraafplaats of bij een crematorium. Een veelgekozen mogelijkheid is het plaatsen van de urn in een columbarium, ook wel urnenmuur, urnenwand, urnengalerij of urnennis genoemd.
Een columbarium biedt een herkenbare plaats om naar terug te keren. De urn of asbus krijgt een eigen plek in een nis, vaak in een muur, galerij of speciaal ingerichte herdenkingsruimte. Voor veel nabestaanden voelt dit als een waardige middenweg tussen thuis bewaren en begraven. De as blijft bewaard op een officiële gedenkplek, terwijl familie, vrienden en andere dierbaren de plek kunnen bezoeken.
In het kort
Een columbarium is een urnenmuur of urnengalerij waarin een urn of asbus in een afzonderlijke nis wordt geplaatst. Deze nis kan open of gesloten zijn en zich binnen of buiten bevinden. Vraag vóór het kiezen van een urn altijd naar de afmetingen, kosten, looptijd en voorwaarden van de begraafplaats of het crematorium.
Wat is een columbarium?
Een columbarium is een muur, wand, ruimte of galerij met nissen waarin urnen of asbussen worden geplaatst. U vindt columbaria vaak op begraafplaatsen, crematoriumterreinen of in speciale herdenkingsruimtes. De uitvoering verschilt per locatie. Soms gaat het om een buitenmuur met open vakken. Soms betreft het een overdekte urnengalerij of een afgesloten binnenruimte.
De woorden columbarium, urnenmuur, urnenwand en urnengalerij worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Ze verwijzen allemaal naar een plaats waar urnen of asbussen in afzonderlijke nissen worden bewaard. De afzonderlijke ruimte waarin de urn wordt geplaatst, heet een urnennis.
Wat is een urnennis?
Een urnennis is de persoonlijke nis in een columbarium. In deze nis wordt de asbus of sierurn geplaatst. De nis kan open blijven, zodat de urn zichtbaar is, of worden afgesloten met een plaat van bijvoorbeeld natuursteen, glas of metaal.
De afmetingen van een urnennis verschillen per begraafplaats en crematorium. Daarom is het belangrijk om vooraf de binnenmaat van de nis op te vragen. Niet iedere urn past automatisch in iedere urnennis. Ook het maximale gewicht, het aantal toegestane urnen en de regels voor materiaal, kleur, decoratie en afsluiting kunnen per locatie verschillen.
Veelvoorkomende afmetingen van een urnennis
De afmetingen van een urnennis verschillen per begraafplaats, crematorium en columbarium. Toch komen bepaalde richtmaten regelmatig voor. Gebruik onderstaande maten daarom alleen als indicatie en vraag altijd de exacte binnenmaat op voordat u een urn kiest.
| Type nis of onderdeel | Veelvoorkomende afmetingen | Toelichting |
|---|---|---|
| Standaard of enkele urnennis | Ca. 30 x 30 x 30 cm of 35 x 35 x 40 cm | Dit zijn veelvoorkomende binnenmaten, gemeten als breedte x hoogte x diepte. Geschikt voor één urn of asbus, afhankelijk van de regels van de locatie. |
| Dubbele urnennis of companion nis | Ca. 30 x 35 x 60 cm | Een dubbele nis is meestal dieper en kan ruimte bieden aan twee urnen of asbussen. Vraag altijd of twee urnen daadwerkelijk zijn toegestaan. |
| Afdekplaat aan de buitenzijde | Vaak ca. 35 x 43 cm of 50 x 50 cm | De buitenmaat van de afdekplaat is niet hetzelfde als de binnenmaat van de nis. Voor het kiezen van een urn is vooral de binnenmaat belangrijk. |
Let goed op het verschil tussen de binnenmaat van de urnennis en de buitenmaat van de afdekplaat. Een afdekplaat kan bijvoorbeeld 35 x 43 cm of 50 x 50 cm zijn, terwijl de ruimte waarin de urn daadwerkelijk wordt geplaatst kleiner of anders van vorm is.
Open of gesloten urnennis
Bij een open urnennis blijft de urn zichtbaar. De urn is dan niet alleen een houder voor de as, maar ook een zichtbaar onderdeel van de gedenkplek. Vorm, kleur, materiaal en afwerking spelen in dat geval een belangrijke rol. Een open nis vraagt vaak om een sierurn die past bij de omgeving en bij de persoon die wordt herdacht.
Bij een gesloten urnennis wordt de nis afgesloten met een gedenkplaat of afdekplaat. De urn of asbus is dan meestal niet zichtbaar. De nadruk ligt meer op de naam, de tekst, de plaat en de plek zelf. In sommige gevallen kan de originele asbus van het crematorium in een gesloten nis worden geplaatst. Dit hangt af van de regels van de beheerder.
Binnen of buiten plaatsen
Een columbarium kan binnen of buiten zijn. Een buitencolumbarium bevindt zich vaak op een begraafplaats, crematoriumterrein of herdenkingspark. De urnenmuur staat dan in de buitenlucht en krijgt te maken met regen, zon, kou, vorst en vocht.
Een binnencolumbarium is overdekt en beter beschermd tegen weersinvloeden. Dit kan prettig zijn wanneer nabestaanden de plek willen bezoeken zonder afhankelijk te zijn van het weer. Ook voor bepaalde materialen is plaatsing binnen geschikter, omdat de urn minder wordt blootgesteld aan vocht en temperatuurverschillen.
Welke urn is geschikt voor een columbarium?
Welke urn geschikt is voor een columbarium hangt vooral af van drie vragen:
- Wat zijn de binnenmaten van de urnennis?
- Wordt de urn binnen of buiten geplaatst?
- Blijft de urn zichtbaar of wordt de nis afgesloten?
Voor een open urnennis wordt vaak gekozen voor een sierurn met een verzorgde uitstraling. Denk aan keramiek, brons, natuursteen, messing, glas of een ander materiaal dat past bij de omgeving en de persoonlijke voorkeur. Voor een gesloten urnennis kan soms ook een eenvoudige urn of de oorspronkelijke asbus volstaan, omdat deze niet zichtbaar blijft.
Bij plaatsing buiten is de materiaalkeuze extra belangrijk. Niet iedere urn is geschikt voor langdurige plaatsing in de buitenlucht. Hout, glas, kwetsbaar keramiek en bepaalde afwerkingen kunnen gevoelig zijn voor vocht, vorst of direct zonlicht. Brons, natuursteen, geschikte metalen en speciaal afgewerkte keramische urnen zijn vaak beter geschikt, maar controleer altijd de productinformatie en de voorwaarden van de locatie.
Waar moet u op letten voordat u een urn kiest?
Voordat u een urn koopt voor een urnennis, is het verstandig om eerst de voorwaarden van de begraafplaats of het crematorium op te vragen. Iedere locatie hanteert eigen regels. Sommige beheerders willen een uniforme uitstraling. Andere locaties laten meer ruimte voor persoonlijke invulling.
Vraag in ieder geval naar:
- de binnenmaat van de urnennis;
- of de nis open of gesloten is;
- of de urn binnen of buiten wordt geplaatst;
- het maximale gewicht van de urn;
- het aantal urnen of asbussen dat in de nis mag staan;
- de regels voor materiaal, vorm en kleur;
- de mogelijkheden voor een naamplaat, gedenkplaat of gravure;
- de regels voor bloemen, foto’s, kaarsen en andere decoratie;
- de looptijd van het gebruiksrecht;
- de kosten voor plaatsing, onderhoud en verlenging.
Met deze informatie voorkomt u dat een urn later niet past, te zwaar is of niet voldoet aan de voorwaarden van de beheerder.
Heeft u een gedenkplaat nodig?
Bij een gesloten urnennis is meestal een gedenkplaat of afdekplaat nodig. Soms wordt deze door de begraafplaats of het crematorium geleverd. In andere gevallen mag u zelf een plaat laten maken, zolang deze voldoet aan de afmetingen en voorwaarden van de locatie.
Op een gedenkplaat staan vaak de naam van de overledene, geboorte- en overlijdensdatum en een korte persoonlijke tekst. De mogelijkheden verschillen per locatie. Soms zijn er vaste lettertypes, materialen of indelingen. Soms is er meer vrijheid in tekst, symbool of vormgeving.
Bij een open urnennis is een aparte gedenkplaat niet altijd nodig. De naam kan dan soms op de urn zelf, op een klein naamplaatje of op een aparte plaquette worden aangebracht. Ook hiervoor geldt dat de beheerder bepaalt wat is toegestaan.
Wat kost een plek in een columbarium?
De kosten voor een urnennis verschillen per gemeente, begraafplaats, crematorium en gekozen termijn. Meestal betaalt u voor het gebruiksrecht van de nis voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld 5, 10, 15 of 20 jaar. Daarnaast kunnen er kosten zijn voor plaatsing, onderhoud, een gedenkplaat, gravure of verlenging.
URNWINKEL verkoopt de urn zelf, maar niet het gebruiksrecht van de urnennis. Voor actuele tarieven neemt u daarom contact op met de beheerder van de begraafplaats of het crematorium. Vraag daarbij niet alleen naar de kosten van de nis, maar ook naar eventuele bijkomende kosten voor administratie, plaatsing, afsluiting, onderhoud en verlenging.
Wanneer kan de as worden bijgezet?
In Nederland blijft de as na de crematie eerst 1 maand in het crematorium. Daarna kan de asbus worden opgehaald en kan de as een bestemming krijgen, bijvoorbeeld thuis bewaren, verstrooien, begraven in een urnengraf of bijzetten in een columbarium.
Deze periode geeft nabestaanden tijd om na te denken over een passende asbestemming. Dat is waardevol, omdat de keuze voor een columbarium niet alleen praktisch is. Het gaat ook om de vraag waar familie en vrienden later naartoe kunnen gaan, wie de plek kan bezoeken en welke vorm van herdenken het beste past.
Waarom kiezen voor een columbarium?
Een columbarium biedt een vaste en toegankelijke gedenkplek. De urn staat niet bij één persoon thuis, maar op een plek waar meerdere nabestaanden kunnen komen. Dit kan belangrijk zijn wanneer familieleden verspreid wonen of wanneer de herinnering een gedeelde plaats mag krijgen.
Ook kan een columbarium passend zijn wanneer thuis bewaren niet goed voelt, maar verstrooien te definitief is. De as blijft bewaard, terwijl de urn toch een duidelijke bestemming krijgt. Voor veel families geeft dat houvast.

Mogelijke nadelen van een columbarium
Een columbarium past niet bij iedere situatie. Er zijn kosten verbonden aan de urnennis en meestal geldt een bepaalde looptijd. Ook zijn er regels voor afmetingen, materiaal, decoratie en bezoekmogelijkheden. Bij een buitencolumbarium moet bovendien rekening worden gehouden met weersinvloeden, vooral wanneer de urn zichtbaar in een open nis staat.
Sommige nabestaanden ervaren een columbarium als minder persoonlijk dan een urn thuis. Voor anderen is dat juist prettig, omdat de herinnering een eigen plaats krijgt buiten de woning. Er is geen juiste of verkeerde keuze. Het gaat erom wat past bij de wens van de overledene, de nabestaanden en de praktische omstandigheden.
Een urn kiezen die past bij de plek
Bij het kiezen van een urn voor een columbarium is het goed om niet alleen naar de urn zelf te kijken, maar ook naar de omgeving waarin deze komt te staan. Een moderne urnenwand vraagt vaak om een strakke en ingetogen vorm. Een klassieke urnengalerij kan juist goed samengaan met brons, natuursteen of Roest vrij staal. In een natuurlijke buitenomgeving kan een urn met een rustige vorm, zachte kleur of natuurlijke structuur mooi aansluiten bij de plek.
Ook de persoon die wordt herdacht speelt een belangrijke rol. Een urn mag iets vertellen over iemands karakter, smaak of levensverhaal, zonder nadrukkelijk aanwezig te zijn. Soms zit de betekenis juist in eenvoud: een bepaalde kleur, een materiaalsoort, een symbool of een afwerking die past bij de herinnering.
Kan er meer dan één urn in een urnennis?
Soms wel, maar dat verschilt per locatie. Sommige urnennissen zijn bedoeld voor één asbus of urn. Andere nissen bieden ruimte aan twee urnen, een duo urn of meerdere kleinere urnen. Wanneer u later ook de as van een partner wilt laten bijzetten, is het verstandig om dit vooraf te bespreken met de beheerder.
Een duo urn past niet automatisch in iedere urnennis. Duo urnen zijn vaak groter dan standaard urnen, omdat ze ruimte bieden aan de as van twee personen. Soms is een dubbele nis of een grotere nis nodig. Een alternatief is om twee afzonderlijke urnen te kiezen die qua vorm, materiaal of kleur bij elkaar passen.
As verdelen bij een columbarium
De keuze voor een columbarium hoeft niet te betekenen dat alle as op één plek wordt bewaard. Een deel van de as kan worden geplaatst in een urn voor het columbarium, terwijl een kleine hoeveelheid wordt bewaard in een mini urn, ashanger, as armband of ander assieraad.
Zo ontstaat er één centrale gedenkplek, terwijl naaste familieleden ook een persoonlijk aandenken kunnen bewaren. Dit kan vooral waardevol zijn wanneer meerdere nabestaanden behoefte hebben aan een eigen tastbare herinnering.
Advies van URNWINKEL
Heeft u een urnennis gereserveerd of overweegt u bijzetting in een columbarium? Vraag dan eerst de afmetingen en voorwaarden op bij de begraafplaats of het crematorium. Met die informatie kunnen wij gerichter met u meedenken over een passende urn.
Wij adviseren u graag over inhoud, formaat, materiaal, plaatsing binnen of buiten en de uitstraling van de urn. Zo kiest u een urn die past bij de nis, bij de omgeving en bij de manier waarop u uw dierbare wilt blijven herdenken.
Heeft u de afmetingen van de urnennis al ontvangen? Neem dan gerust contact met ons op voor persoonlijk advies over een geschikte urn voor het columbarium.



